Yöntem
Hedef türler
Program, tür bilinmeden yazılamaz. Yayılma biçimi yöntemi belirler: tohumla yayılan tür ile rizomla yayılan tür aynı şekilde yönetilmez.
- Konu
- Tür envanteri
- Okuma süresi
- 6 dakika
- Güncelleme
- Eylül 2026
01Envanter
Sahada en çok gördüğümüz 12 tür
| Latince adı | Türkçe adı | Nerede sorun | Davranış | Kontrol notu |
|---|---|---|---|---|
| Ailanthus altissima | Kokarağaç, aylandız | Demiryolu kenarı, sanayi sahası, çit ve duvar dibi, atıl parsel | Kök sürgünü verir, kesilince güçlenir | Biçim yetmez; kesim sonrası kütük uygulaması ya da gövde dibi |
| Arundo donax | Dev kamış, kargı | Dere yatağı, kanal şevi, yol kenarı, saha sınırı | Rizomla yayılır, biçim çoğaltır | Çok yıllı program; su mesafesi ürünü ve yöntemi belirler |
| Phragmites australis | Kamış | Arıtma lagünü, yağmursuyu havuzu, kanal kenarı | Rizomla yayılır, sık örtü kurar | Yalnızca kuru şev ve banket; su içi kapsam dışı |
| Sorghum halepense | Kanyaş, Halep sorgumu | Hemen her endüstriyel saha, hat kenarı, banket | Rizomlu, hızlı boy atar, görüşü kapatır | Kökü etkileyen çıkış sonrası uygulama; erken dönem |
| Convolvulus arvensis | Tarla sarmaşığı | Tel örgü, çit hattı, panel altı, ekipman çevresi | Derin kök, sarılarak tırmanır | Çit hattı programının ana hedefi; tekrar gerektirir |
| Cynodon dactylon | Köpek dişi ayrığı | Mıcır saha, derz, banket, servis yolu | Rizom ve stolonla yayılır | Mıcır sahada çıkış öncesi ve çıkış sonrası birlikte |
| Conyza canadensis | Pire otu, tilkikuyruğu | Mıcır, beton derzi, atıl saha | Tohumu rüzgârla uzağa gider | Rozet döneminde müdahale; direnç açısından kritik tür |
| Amaranthus spp. | Horozibiği | Mıcır, stok sahası, kenar şerit | Çok tohum bırakır, hızlı büyür | Tohuma kalkmadan; grup rotasyonu şart |
| Ambrosia artemisiifolia | Ambrozya | Yol kenarı, atıl arazi, hat koridoru | Tohumla yayılır, güçlü alerjen polen üretir | Çiçeklenme öncesi; kamu sahasında öncelikli |
| Cirsium arvense | Köygöçüren, kangal dikeni | Şev, banket, çit dibi, sıra arası | Kök sürgünü verir, biçim yaymaya yardım eder | Tomurcuk döneminde kökü etkileyen uygulama |
| Rubus spp. | Böğürtlen | Şev, çit dibi, koridor, atıl alan | Odunsu; kesim sonrası daha sık sürer | Kesim sonrası kütük uygulaması |
| Xanthium strumarium | Pıtrak | Yol kenarı, hayvancılık tesisi çevresi | Meyvesi kancalıdır, hayvana ve araca yapışır | Meyve bağlamadan; ekipman temizliği ile birlikte |
02Öne çıkan tür
Kokarağaç (Ailanthus altissima)
- Nerede
Demiryolu ve yol kenarında, sanayi sahası sınırında, duvar ve çit dibinde, boş parselde, bina temeli yanında.
- Davranış
Kökünden sürgün verir. Bir gövde kesildiğinde çevresinde birden çok yeni sürgün çıkar; kök ağı sahanın altında yayılır.
- Neden biçim yetmez
Kesim, kök sistemini uyarır. Yalnızca mekanik müdahaleyle her yıl daha kalabalık bir gövde grubu oluşur.
- Ne yaparız
Kesim yapılıyorsa kütük, kesildikten hemen sonra uygulanır. Kesim yapılmayacaksa gövde dibi uygulaması ya da balta kesiği yöntemi kullanılır.
- Zamanlama
Sürgün ve yaprak aktifken. Sonbaharda bitkinin besin akışı köke döndüğü dönem uygundur.
03Öne çıkan tür
Dev kamış (Arundo donax)
- Nerede
Dere yatağı, sulama ve tahliye kanalı şevi, yol kenarı, saha sınırı, terk edilmiş parsel.
- Davranış
Kalın rizomlarla yayılır. Kırılan bir gövde parçası ya da taşınan bir rizom yeni bir odak kurar.
- Neden sorun
Kanalın kesitini daraltır, drenajı tıkar, görüşü kapatır ve kuruyunca ciddi bir yangın yükü bırakır.
- Ne yaparız
Tek uygulamayla bitmez; çok yıllı program kurulur. Su kenarındaki bantta tampon mesafe bırakılır ve yöntem ona göre seçilir.
- Zamanlama
Yaz sonu ve sonbahar başı, bitki hâlâ aktifken. Biçim tek başına yapılırsa yayılmayı hızlandırır.
Rizomla yayılan türlerde biçilen malzeme sahada bırakılmaz ve ekipman sahadan çıkmadan temizlenir.
İlgili hizmetler ve sahalar
Bu konuyla ilgili diğer sayfalar
04Sık sorulanlar
Bu konuda merak edilenler
Sonraki adım
Sahanızı görelim.
Keşifte tür envanterini çıkarıyor, hangi türün hangi yöntemle yönetileceğini yazıyoruz.
veya yazın · [email protected]